fracture distal radius

  "หมอครับ... ถ้าผมไม่ผ่าตัด ยอมให้กระดูกมันเบี้ยวหน่อยๆ จะเป็นอะไรไหมครับ? ผมกลัวการผ่าตัด อายุ 65 แล้ว ไม่อยากเจ็บตัวเยอะ" นี่คือคำถามยอดฮิตจากห้องตรวจฉุกเฉิน ที่ผมได้ยินบ่อยมาก เวลาเจอกับคนไข้ที่มีปัญหากระดูกข้อมือหักครับ โดยเฉพาะในเคสคุณสมชาย (นามสมมติ) ชายไทยวัย 65 ปี ที่เพิ่งเกษียณมาไม่นาน ยังแข็งแรง ขับรถไปส่งหลานได้ ปลูกต้นไม้ได้ แต่โชคร้ายลื่นล้มในห้องน้ำ เอาดมือยันพื้น จนข้อมือ "หักและแตกละเอียด" (Comminuted fracture) เมื่อหมอเอกซเรย์ดูแล้วพบว่า เป็นแบบ "ไม่มั่นคง" (Unstable) คือกระดูกมันยุบตัวลงไปเยอะ และแตกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย หมอแนะนำให้ผ่าตัดดามเหล็ก แต่คุณลุงและลูกหลานกังวลเรื่องความเสี่ยง อยากจะขอลองใส่เฝือกดู และยอมรับได้ถ้ากระดูกจะติดแบบเบี้ยวๆ นิดหน่อย คำถามสำคัญคือ "คำว่าเบี้ยวหน่อยๆ ที่เรายอมรับในวันนี้ จะส่งผลกระทบอะไรกับชีวิตในอีก 10-20 ปีข้างหน้าบ้าง?" วันนี้หมอเก่งจะมาเล่าให้ฟังแบบเจาะลึก เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจครับ เข้าใจคำว่า "หัก แตกละเอียด และ ไม่มั่นคง" ก่อน เพื่อให้เห็นภาพนะครับ ลองจินตนาการว่ากระดูกข้อ...

  เมื่อกระดูกข้อมือ "แตกละเอียด" และ "หงายหลัง" ทำไมการใส่เฝือกถึงอาจไม่เพียงพอ? "หมอครับ กระดูกข้อมือผมหัก หมอเจ้าของไข้บอกว่ามันแตกละเอียดด้านหลัง แถมหน้ากระดูกหงายขึ้นตั้ง 10 องศา แนะนำให้ผ่าตัด... แต่ผมกลัวมีดหมอครับ ถ้าผมขอใส่เฝือกเฉยๆ จะเป็นอะไรไหมครับ?" นี่คือคำถามวัดใจที่หมอเจอบ่อยมากครับ และเข้าใจหัวอกคนไข้ทุกคนเลยว่า "ใครบ้างจะอยากเจ็บตัว" แต่ในฐานะหมอกระดูก หมอต้องขอเรียนตามตรงด้วยความหวังดีครับว่า กระดูกข้อมือหักนั้นมีหลายรูปแบบ ถ้าหักแบบเรียบๆ ง่ายๆ การใส่เฝือกคือคำตอบที่ดีครับ แต่... สำหรับกรณีที่ "กระดูกแตกละเอียดด้านหลัง (Dorsal Comminution)" และ "หน้ากระดูกหงายหลัง (Dorsal Tilt)" ไปแล้ว ถือว่าเป็น ภาวะกระดูกหักแบบไม่มั่นคง (Unstable Fracture) ครับ การฝืนใส่เฝือกในกรณีนี้ เปรียบเสมือนเราพยายาม "ก่อกองทราย" ให้ตั้งตรง โดยที่ฐานข้างล่างมันพังทลายไปแล้ว ต่อให้โปะปูนทับหนาแค่ไหน ข้างในมันก็จะค่อยๆ ทรุดตัวลงอยู่ดี วันนี้หมอจะพามาดู "ความจริง" ที่อาจเกิดขึ้น หากเราเลือกปฏิเสธการผ่าตัดในเคสลักษณ...

  ข้อมือหัก ผิดรูปคล้ายส้อม! จำเป็นต้องผ่าตัดทุกคนไหม หรือแค่ใส่เฝือกก็พอ? "หมอคะ ป้าลื่นล้มในครัว เอามือยันพื้น ดังกร๊อบ! ตอนนี้ข้อมือป้าบวมเป่ง รูปร่างมันดูแปลกๆ งอๆ เหมือนส้อมเลยค่ะ ป้ากลัวมาก ต้องผ่าตัดไหมคะ ป้าไม่อยากผ่าเลย กลัวเจ็บตัว" คุณป้าดา (นามสมมติ) วัย 65 ปี เดินประคองข้อมือซ้ายเข้ามาในห้องฉุกเฉินด้วยสีหน้าตื่นตระหนก พร้อมกับลูกสาวที่กังวลไม่แพ้กัน ภาพของข้อมือที่บวมฉุ และผิดรูปจนดูเหมือน "ส้อม" (Dinner Fork Deformity) เป็นภาพจำที่หมอกระดูกคุ้นเคยดีครับ นี่คือสัญลักษณ์ของ "กระดูกข้อมือหัก" (Distal Radius Fracture) ซึ่งเป็นอุบัติเหตุยอดฮิตอันดับต้นๆ ของผู้สูงอายุ คำถามที่อยู่ในใจคนไข้ทุกคนเมื่อเห็นฟิล์มเอกซเรย์คือ "ต้องผ่าไหมหมอ?" วันนี้หมอจะพามาหาคำตอบกันครับว่า กระดูกข้อมือหักแบบไหนที่ "ใส่เฝือก" ก็หายได้ และแบบไหนที่ "การผ่าตัด" คือทางเลือกที่ดีกว่า เพื่อให้ข้อมือของเรากลับมาใช้งานได้เหมือนเดิมครับ ทำไมล้มแล้วต้อง "ข้อมือหัก"? ธรรมชาติของมนุษย์ครับ เวลาจะล้ม เราจะสัญชาตญาณสั่งให้ "เอามือยันพื้น...