ปวดข้อมือหลังหกล้ม… แค่ฟกช้ำ หรือกระดูกข้อมือหักโดยไม่รู้ตัว?

 

ปวดข้อมือหลังหกล้ม... แค่เคล็ด หรือกระดูกหัก?

หกล้มแค่ครั้งเดียว มือยันพื้นไปตามสัญชาตญาณ ลุกขึ้นมาข้อมือบวม ปวดเสียวเวลาขยับ พอประคบเย็นแล้วก็ยังขยับมือไม่ค่อยได้ หลายคนคิดว่า "แค่เคล็ด เดี๋ยวก็หาย" แล้วปล่อยทิ้งไว้

แต่รู้ไหมครับว่า กระดูกข้อมือหัก หรือ "Distal Radius Fracture" เป็นกระดูกหักที่พบบ่อยที่สุดของแขน พบมากในคนวัยทำงานที่หกล้มจากการเล่นกีฬาหรืออุบัติเหตุ และพบมากในผู้สูงอายุที่ลื่นล้มในห้องน้ำ

บางคนกระดูกหักโดยที่ยังขยับมือได้ บางคนข้อมือดูตรงปกติแต่ภายในกระดูกเคลื่อนแล้ว

คำถามสำคัญคือ "เมื่อไหร่ต้องผ่าตัด เมื่อไหร่ใส่เฝือกก็พอ" และ "ถ้าไม่ผ่าตัดจะเกิดอะไรขึ้น"

บางเคสใส่เฝือกอย่างเดียวก็หายดี ใช้มือได้เหมือนเดิม แต่บางเคสถ้าใส่เฝือกผิดวิธี กระดูกอาจติดผิดรูป ข้อมือคด หยิบจับของยาก ปวดเรื้อรัง

วันนี้หมอเก่งจะพาทุกท่านมาทำความเข้าใจ ว่ากระดูกข้อมือหักคืออะไร อาการแบบไหนต้องรีบไปหาหมอ และที่สำคัญที่สุด ใครควรผ่า ใครไม่ต้องผ่า เพื่อให้ทุกท่านตัดสินใจเลือกการรักษาได้อย่างมั่นใจครับ

―――――――――――――――――――――――

ปวดข้อมือหลังหกล้ม... แค่ฟกช้ำ หรือกระดูกข้อมือหักโดยไม่รู้ตัว? รู้จัก "Distal Radius Fracture" อย่างละเอียด ทำไมบางคนต้องผ่าตัด บางคนไม่ต้อง

―――――――――――――――――――――――

หกล้มแค่ครั้งเดียว มือยันพื้นไปตามสัญชาตญาณ

ตื่นเช้ามาข้อมือบวม ปวด ขยับลำบาก หลายท่านคิดว่าเป็นแค่เคล็ดขัดยอก ประคบเย็น ทายา รอให้หาย แต่ผ่านไป 3-4 วัน อาการกลับไม่ดีขึ้น ข้อมือเริ่มผิดรูปคล้ายส้อม นิ้วชา หยิบของไม่ค่อยได้ พอไปเอกซเรย์ถึงรู้ว่า "กระดูกข้อมือหัก" มาตั้งแต่วันแรก

เคสแบบนี้หมอเก่งเจอบ่อยครับ และนี่คือสาเหตุที่ทำให้หมออยากเขียนบทความนี้

มาทำความรู้จักคนไข้สมมติของเราก่อน

คุณป้าสมศรี อายุ 68 ปี อยู่บ้านคนเดียว วันหนึ่งลื่นล้มในห้องน้ำ มือซ้ายยันพื้น รู้สึกเจ็บข้อมือมาก แต่คิดว่าแค่ฟกช้ำ ประคบเย็นและกินยาแก้ปวด ผ่านไป 5 วัน ข้อมือเริ่มบวมและผิดรูป จับช้อนตักข้าวไม่ได้ ลูกสาวพาไปโรงพยาบาล เอกซเรย์พบกระดูกข้อมือหักและเคลื่อนแล้ว หมอต้องดึงกระดูกกลับเข้าที่และพิจารณาว่าต้องผ่าตัดยึดกระดูกหรือไม่

อีกเคสหนึ่ง คุณวีระ อายุ 32 ปี ตกจักรยานเสือภูเขา มือยันพื้น เจ็บข้อมือมาก รีบไปโรงพยาบาลทันที เอกซเรย์พบกระดูกหักแบบเคลื่อนเข้าข้อ หมอแนะนำให้ผ่าตัดยึดกระดูกด้วยเหล็กแผ่นโลหะ เพราะคุณวีระยังหนุ่ม ต้องใช้ข้อมือทำงานและเล่นกีฬาอีกนาน

สองเคสนี้กระดูกหักเหมือนกัน แต่แนวทางการรักษาอาจต่างกัน ทำไมจึงเป็นอย่างนั้น มาดูกันครับ

กระดูกข้อมือหัก คืออะไร อธิบายแบบเข้าใจง่าย

ข้อมือของเราประกอบด้วยกระดูกหลายชิ้น แต่กระดูกที่หักบ่อยที่สุดคือ "กระดูกเรเดียส" (Radius) ซึ่งเป็นกระดูกท่อนแขนด้านนิ้วโป้ง ส่วนปลายของกระดูกเรเดียสที่ติดกับข้อมือ มีชื่อทางการแพทย์ว่า "Distal Radius" และเมื่อหักตรงตำแหน่งนี้ เรียกว่า "Distal Radius Fracture" หรือ "กระดูกข้อมือส่วนปลายของท่อนแขนด้านนอกหัก"

เปรียบเทียบให้เข้าใจง่ายๆ ลองนึกภาพข้อมือเป็นข้อต่อรูปหนึ่ง ที่มีกระดูกท่อนแขนสองท่อน ท่อนนิ้วโป้ง (เรเดียส) และท่อนนิ้วก้อย (อัลนา) มาเชื่อมกับกระดูกข้อมือเล็กๆ 8 ชิ้น เวลาเราล้มแล้วใช้มือยันพื้น แรงกระแทกทั้งหมดจะถ่ายไปที่ปลายกระดูกเรเดียส ซึ่งเป็นจุดที่บางและรับแรงไม่ไหว จึงเกิดการแตกหักได้ง่าย

กระดูกข้อมือหักจัดเป็นการบาดเจ็บที่พบบ่อยที่สุดอย่างหนึ่งของกระดูกที่หักในผู้ใหญ่ และมีการกระจายตัวแบบสองช่วงอายุ คือพบสูงในวัยรุ่นและเด็กที่หกล้มจากกิจกรรม และพบสูงอีกครั้งในผู้ใหญ่อายุ 50 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน [3]

สาเหตุและกลไกการบาดเจ็บ

ในกลุ่มคนวัยทำงานและคนหนุ่มสาว มักเกิดจากการบาดเจ็บที่มีแรงกระแทกสูง เช่น อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ ตกจากที่สูง เล่นกีฬาแล้วล้ม โดยเฉพาะกีฬาที่ใช้ความเร็ว เช่น จักรยานเสือภูเขา สเก็ตบอร์ด

ในกลุ่มผู้สูงอายุ มักเกิดจากการล้มในระดับเดียวกัน เช่น ลื่นล้มในห้องน้ำ สะดุดล้มหน้าบ้าน ตกเตียง ซึ่งเป็นแรงกระแทกที่ไม่รุนแรงนัก แต่กระดูกที่บางลงจากภาวะกระดูกพรุน ทำให้หักได้ง่าย กระดูกหักประเภทนี้จึงถือเป็น "fragility fracture" หรือกระดูกหักจากความเปราะของกระดูก ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของโรคกระดูกพรุนที่ซ่อนอยู่ ต้องได้รับการตรวจและรักษาควบคู่กันไป

อาการที่ต้องสงสัยว่ากระดูกข้อมือหัก

ปวดข้อมือทันทีหลังหกล้ม โดยเฉพาะปวดเวลาขยับ

ข้อมือบวม ช้ำ บางครั้งมีรอยฟกช้ำสีม่วงคล้ำ

ข้อมือผิดรูป ในกรณีที่กระดูกเคลื่อนมาก ข้อมือจะมีลักษณะ "คล้ายส้อม" (dinner fork deformity) คือยกขึ้นมาคล้ายส้อมรับประทานอาหาร

ขยับข้อมือลำบาก งอข้อมือไม่ได้ หรือบิดข้อมือไม่ได้

นิ้วชา โดยเฉพาะนิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง อาจเป็นสัญญาณว่าเส้นประสาทมีเดียน (median nerve) ถูกกดทับจากการบวม

จับของแน่นไม่ได้ แรงบีบของมือลดลงอย่างชัดเจน

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้กระดูกข้อมือหักง่าย

ข้อหนึ่ง อายุที่มากขึ้น โดยเฉพาะผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนและผู้สูงอายุ

ข้อสอง ภาวะกระดูกพรุน ทำให้กระดูกเปราะและหักง่ายแม้แรงไม่มาก

ข้อสาม การล้มซ้ำๆ จากปัญหาการทรงตัว สายตา หรือยาบางชนิดที่ทำให้เวียนหัว

ข้อสี่ การเล่นกีฬาที่มีความเสี่ยงสูง เช่น จักรยาน สเก็ตบอร์ด สโนว์บอร์ด ม้า มอเตอร์ครอส

ข้อห้า อุบัติเหตุจากการขับขี่ยานพาหนะ โดยเฉพาะรถจักรยานยนต์

การตรวจวินิจฉัย แพทย์ทำอะไรบ้าง

ขั้นที่หนึ่ง ซักประวัติและตรวจร่างกาย แพทย์จะถามรายละเอียดการบาดเจ็บ ตรวจดูตำแหน่งที่ปวด ตรวจการเคลื่อนไหวของข้อมือและนิ้ว ตรวจชีพจรที่ข้อมือ และที่สำคัญคือตรวจการรับความรู้สึกของนิ้วทุกนิ้ว เพื่อดูว่ามีการบาดเจ็บของเส้นประสาทร่วมด้วยหรือไม่

ขั้นที่สอง เอกซเรย์ข้อมือ (X-ray) เป็นการตรวจที่จำเป็นที่สุด มักถ่ายอย่างน้อย 2 ท่า (ด้านหน้าและด้านข้าง) เพื่อดูว่ามีกระดูกหักจริงหรือไม่ ตำแหน่งและลักษณะการหัก หักท่อนเดียวหรือหลายท่อน มีการเคลื่อนของกระดูกมากน้อยแค่ไหน หักเข้าข้อ (intra-articular) หรือไม่ และมีกระดูกอัลนาหักร่วมด้วยหรือไม่

ขั้นที่สาม เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) ใช้ในกรณีที่กระดูกหักซับซ้อนหรือหักเข้าข้อ เพื่อวางแผนการผ่าตัด

ขั้นที่สี่ ในผู้สูงอายุที่กระดูกหักจากการล้มไม่รุนแรง แพทย์มักแนะนำตรวจความหนาแน่นกระดูก (Bone Densitometry หรือ DEXA scan) เพื่อประเมินภาวะกระดูกพรุน เพราะกระดูกข้อมือหักในผู้สูงอายุมักเป็นสัญญาณของโรคกระดูกพรุนที่ซ่อนอยู่

แนวทางการรักษา ใครต้องผ่า ใครไม่ต้อง

นี่คือคำถามที่หมอเก่งได้รับมากที่สุดครับ ในความเป็นจริง แนวทางการรักษากระดูกข้อมือหักไม่ได้ใช้กฎตายตัวว่าทุกคนต้องผ่าหรือทุกคนต้องไม่ผ่า แต่ต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล ตามแนวทางของ American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) และ American Society for Surgery of the Hand (ASSH) ที่ปรับปรุงใหม่ในปี 2020 [1,2]

การรักษาแบ่งเป็น 2 แนวทางหลัก

แนวทางที่หนึ่ง การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (Non-operative treatment)

เหมาะกับกรณีที่กระดูกหักไม่เคลื่อน หรือเคลื่อนเล็กน้อยและสามารถดึงกลับเข้าที่ได้ด้วยมือ การรักษาประกอบด้วย

ข้อหนึ่ง การจัดกระดูกกลับเข้าที่ (Closed reduction) แพทย์จะดึงและจัดกระดูกในตำแหน่งที่ถูกต้อง อาจฉีดยาชาเฉพาะที่หรือใช้ยาระงับความรู้สึก

ข้อสอง การใส่เฝือก (Casting) เพื่อตรึงกระดูกให้อยู่กับที่ระหว่างที่กระดูกสมาน ใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ ระหว่างนี้ต้องเอกซเรย์ติดตามทุก 1-2 สัปดาห์ในช่วงแรก เพื่อให้แน่ใจว่ากระดูกไม่เลื่อนหลุดจากตำแหน่งที่จัดไว้

ข้อสาม การทำกายภาพบำบัด หลังถอดเฝือกเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวและความแข็งแรงของข้อมือและมือ

มีงานวิจัย "DRAFFT2" ของอังกฤษในปี 2022 ที่ทำการศึกษาแบบสุ่มในผู้ป่วยผู้ใหญ่ 500 ราย พบว่า ในกระดูกหักแบบเคลื่อนไปด้านหลังที่จัดกระดูกได้ดีแล้ว การใส่เฝือกอย่างเดียวไม่ได้ให้ผลลัพธ์ที่แย่กว่าการผ่าตัดยึดด้วยเหล็กแหลม (K-wire) ที่ 12 เดือน ทั้งในด้านการทำงานของข้อมือและคุณภาพชีวิต [5] นี่เป็นหลักฐานสำคัญที่ทำให้แพทย์มั่นใจที่จะแนะนำการใส่เฝือกในผู้ป่วยที่เหมาะสม โดยไม่ต้องผ่าตัด

แนวทางที่สอง การรักษาด้วยการผ่าตัด (Operative treatment)

เหมาะกับกรณีที่กระดูกหักรุนแรง เคลื่อนมาก หรือไม่สามารถจัดให้อยู่ในตำแหน่งที่ดีได้ด้วยการดึงและใส่เฝือกอย่างเดียว แนวทางการผ่าตัดที่ใช้บ่อย ได้แก่

ข้อหนึ่ง การผ่าตัดยึดด้วยเหล็กแผ่นและน็อต (Volar Locking Plate) เป็นวิธีที่นิยมมากที่สุดในปัจจุบัน ใส่แผ่นโลหะตรึงกระดูกจากด้านในข้อมือ ข้อดีคือยึดกระดูกได้แข็งแรง ผู้ป่วยขยับมือได้เร็ว ลดเวลาใส่เฝือก

ข้อสอง การใช้เหล็กแหลมตรึงกระดูก (Percutaneous K-wires) แทงเหล็กผ่านผิวหนังเข้าไปยึดกระดูก ใช้ในบางเคสที่กระดูกหักไม่ซับซ้อนมาก มีค่าใช้จ่ายต่ำกว่า

ข้อสาม การใช้เครื่องตรึงกระดูกภายนอก (External Fixation) ใช้ในเคสที่บาดเจ็บรุนแรง ผิวหนังเสียหาย หรือกระดูกแตกหลายชิ้นจนยึดด้วยแผ่นไม่ได้

ใครควรผ่าตัด ใครไม่ต้อง

เกณฑ์ที่แพทย์ใช้พิจารณามีหลายข้อ แต่หลักๆ ดังนี้

"ปัจจัยจากการบาดเจ็บ"

กระดูกเคลื่อนเข้าข้อมากกว่า 2 มิลลิเมตร

กระดูกสั้นลงจากแนวเดิมมากกว่า 5 มิลลิเมตร

มุมของกระดูกผิดไปจากปกติมากเกินค่าที่ยอมรับได้

กระดูกแตกเป็นหลายชิ้น

มีการบาดเจ็บของเส้นประสาทร่วมด้วย โดยเฉพาะกลุ่มอาการ acute carpal tunnel syndrome

มีแผลเปิดที่ผิวหนัง (open fracture)

"ปัจจัยจากผู้ป่วย"

อายุ ตามแนวทาง AAOS 2020 ใช้อายุ 65 ปีเป็นเส้นแบ่งคร่าวๆ ผู้ป่วยที่อายุต่ำกว่า 65 ปี มักจะได้ประโยชน์จากการผ่าตัดยึดกระดูกมากกว่า ส่วนผู้ป่วยอายุมากกว่า 65 ปี การผ่าตัดอาจไม่ได้ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการรักษาแบบไม่ผ่าตัดอย่างชัดเจน [1,2]

ความต้องการในการใช้งานข้อมือ ผู้ที่ต้องใช้มือทำงานละเอียด ใช้กำลังมาก หรือเล่นกีฬา มักเลือกผ่าตัดเพื่อให้ฟื้นตัวเร็วและข้อมือมีรูปร่างใกล้เคียงเดิม

โรคประจำตัว ผู้ป่วยที่มีโรคร่วมหลายโรค การผ่าตัดอาจมีความเสี่ยงสูง การใส่เฝือกอาจปลอดภัยกว่า

มีงานวิจัยทบทวนอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์  (systematic review and meta-analysis) ในวารสาร JAMA Network Open ปี 2020 ที่รวบรวมข้อมูลผู้ป่วย 2,254 รายจาก 23 การศึกษา พบว่า การผ่าตัดให้คะแนนการทำงานของข้อมือ (DASH score) ดีกว่าและแรงบีบของมือดีกว่าในระยะกลาง โดยไม่มีความแตกต่างของอัตราภาวะแทรกซ้อนโดยรวมเมื่อเทียบกับการรักษาแบบไม่ผ่าตัด [4] อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างนี้อาจไม่ได้มีนัยสำคัญทางคลินิกในผู้สูงอายุที่ความต้องการใช้งานข้อมือไม่สูง

หายไหม ใช้เวลานานแค่ไหน กลับมาเป็นอีกหรือเปล่า

โดยทั่วไป กระดูกข้อมือหักใช้เวลา 6-8 สัปดาห์ในการสมานกระดูก หลังจากนั้นจะใช้เวลาอีก 3-6 เดือนในการฟื้นฟูการทำงาน เช่น แรงบีบ การงอข้อมือ การหมุนข้อมือ จะกลับมาใกล้เคียงเดิม

ในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาเหมาะสม กระดูกมักติดดี ใช้งานได้ปกติ แต่บางคนอาจรู้สึกข้อมือฝืดเล็กน้อย หรือมีอาการปวดเมื่อใช้งานหนักในช่วง 6-12 เดือนแรก ซึ่งจะค่อยๆ ดีขึ้น

โอกาสกระดูกหักซ้ำที่ตำแหน่งเดิมไม่สูง แต่ผู้สูงอายุที่หักครั้งหนึ่งแล้ว มีความเสี่ยงสูงที่จะหักกระดูกที่ตำแหน่งอื่นในอนาคต เช่น กระดูกสะโพก กระดูกสันหลัง เนื่องจากภาวะกระดูกพรุน จึงควรได้รับการตรวจและรักษาภาวะกระดูกพรุนควบคู่ไป

ถ้าไม่ผ่าตัดในเคสที่ควรผ่า จะเกิดอะไรขึ้น

หลายท่านกังวลว่า ถ้าผ่าตัดในเคสที่ใส่เฝือกได้ จะมีความเสี่ยงเกินจำเป็น และในทางกลับกัน ถ้าไม่ผ่าในเคสที่ควรผ่า ก็จะมีปัญหาตามมา ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นถ้ารักษาไม่เหมาะสม ได้แก่

ข้อหนึ่ง กระดูกติดผิดรูป (Malunion) ข้อมือมีรูปร่างผิดปกติคงเหลือ คล้ายส้อม เห็นได้ชัดเจน แม้อาจไม่ปวด แต่กระทบรูปลักษณ์และการใช้งาน เช่น หมุนข้อมือไม่สุด พลิกฝ่ามือคว่ำหงายลำบาก

ข้อสอง การจำกัดการเคลื่อนไหวของข้อมือ งอข้อมือ บิดข้อมือ หรือกางนิ้วได้น้อยลง ทำให้ใช้งานในชีวิตประจำวันลำบาก เช่น เปิดขวด บิดผ้า ขับรถ

ข้อสาม ปวดข้อมือเรื้อรัง โดยเฉพาะถ้ากระดูกหักเข้าข้อแล้วติดผิดรูป จะนำไปสู่ภาวะข้อมือเสื่อม (post-traumatic arthritis) ในระยะยาว

ข้อสี่ กลุ่มอาการ carpal tunnel ที่เกิดทีหลัง เนื่องจากเส้นประสาทมีเดียนถูกกดทับจากกระดูกที่ติดผิดรูป มีอาการชาที่นิ้ว ปวดข้อมือ และอ่อนแรง

ข้อห้า การฉีกขาดของเส้นเอ็นที่นิ้วหัวแม่มือ (extensor pollicis longus rupture) เกิดได้ในผู้ป่วยที่กระดูกหักแล้วใส่เฝือกเฉยๆ โดยที่มีกระดูกขรุขระเสียดสีเส้นเอ็น พบในประมาณ 1 ใน 100 ของเคสที่ไม่ได้ผ่าตัด

ข้อหก กลุ่มอาการ Complex Regional Pain Syndrome (CRPS) อาการปวดเรื้อรังที่ผิดปกติร่วมกับอาการบวม สี และอุณหภูมิที่เปลี่ยน

วิธีป้องกัน เพื่อไม่ให้กระดูกข้อมือหัก

ข้อหนึ่ง ตรวจและรักษาภาวะกระดูกพรุน ผู้สูงอายุโดยเฉพาะผู้หญิงหลังหมดประจำเดือนควรตรวจความหนาแน่นกระดูก ถ้ามีภาวะกระดูกพรุน ควรได้รับการรักษาด้วยยาและปรับพฤติกรรม

ข้อสอง ป้องกันการล้ม จัดบ้านให้ปลอดภัย แสงสว่างเพียงพอ ราวจับในห้องน้ำ ไม่มีพรมที่ลื่น สวมรองเท้ากันลื่น

ข้อสาม ออกกำลังกายเสริมสร้างกระดูกและกล้ามเนื้อ เน้นการลงน้ำหนัก เช่น เดิน วิ่งเหยาะๆ เต้นรำ ออกกำลังกายฝึกการทรงตัว เช่น ไทเก๊ก โยคะ

ข้อสี่ ดูแลโภชนาการ รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดีเพียงพอ เช่น นม โยเกิร์ต ปลาเล็กปลาน้อย ผักใบเขียว

ข้อห้า สำหรับผู้ที่เล่นกีฬาที่มีความเสี่ยง เช่น จักรยาน สเก็ต ควรสวมอุปกรณ์ป้องกันข้อมือ (wrist guard)

คำถามที่พบบ่อย

ถาม กระดูกข้อมือหักแต่ยังขยับมือได้ แปลว่าไม่ต้องไปหาหมอใช่ไหม

ตอบ ไม่ใช่ครับ การที่ยังขยับมือได้ไม่ได้แปลว่ากระดูกไม่หัก กระดูกข้อมือหักบางแบบยังขยับมือและนิ้วได้ปกติ แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้กระดูกอาจติดผิดรูป ถ้าหกล้มแล้วปวดข้อมือมากกว่า 24-48 ชั่วโมง ควรไปพบแพทย์เพื่อเอกซเรย์

ถาม ใส่เฝือกแล้วกระดูกจะติดสนิทเหมือนเดิมไหม

ตอบ ในเคสที่กระดูกไม่เคลื่อนหรือเคลื่อนเล็กน้อยและจัดได้ดี การใส่เฝือกให้ผลลัพธ์ดีมาก กระดูกจะติดสนิทและใช้งานได้ใกล้เคียงเดิม แต่ต้องติดตามด้วยเอกซเรย์เป็นระยะ เพื่อให้แน่ใจว่ากระดูกไม่เลื่อนหลุดจากตำแหน่ง [5]

ถาม ผ่าตัดยึดกระดูกแล้วต้องถอดเหล็กออกไหม

ตอบ ในกรณีของแผ่นโลหะที่ใช้ในปัจจุบัน ไม่จำเป็นต้องถอดออก ยกเว้นมีอาการเช่น ปวด เส้นเอ็นเสียดสี หรือผู้ป่วยร้องขอ ส่วนเหล็กแหลม K-wire ต้องถอดออกหลัง 4-6 สัปดาห์

ถาม ผู้สูงอายุที่กระดูกข้อมือหัก ควรผ่าตัดไหม

ตอบ ไม่จำเป็นต้องผ่าทุกคนครับ ตามแนวทาง AAOS 2020 ในผู้ที่อายุมากกว่า 65 ปี การผ่าตัดอาจไม่ได้ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการใส่เฝือกอย่างมีนัยสำคัญ การตัดสินใจขึ้นกับสภาพร่างกาย ความต้องการใช้งาน และโรคประจำตัวร่วม [1,2,4]

ถาม หลังถอดเฝือกแล้วต้องทำกายภาพบำบัดไหม

ตอบ ส่วนใหญ่จำเป็นครับ เพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อมือและความแข็งแรงของมือ บางคนอาจต้องทำต่อเนื่อง 6-12 สัปดาห์ แล้วแต่ความรุนแรงของการบาดเจ็บ

สรุป สิ่งที่อยากให้จำไว้

ข้อหนึ่ง กระดูกข้อมือหักเป็นกระดูกหักที่พบบ่อยที่สุดอย่างหนึ่งในผู้ใหญ่ และพบบ่อยในผู้สูงอายุที่หกล้ม

ข้อสอง ถ้าหกล้มแล้วปวดข้อมือมาก บวม ผิดรูป หรือนิ้วชา ควรพบแพทย์เพื่อเอกซเรย์โดยเร็ว ไม่ควรปล่อยไว้

ข้อสาม ไม่ใช่ทุกเคสต้องผ่าตัด ในกระดูกหักที่ไม่เคลื่อนหรือเคลื่อนน้อย การใส่เฝือกให้ผลดี ส่วนเคสที่เคลื่อนมากหรือกระดูกหักซับซ้อน การผ่าตัดยึดด้วยแผ่นโลหะให้ผลลัพธ์ที่ดี

ข้อสี่ การตัดสินใจผ่าหรือไม่ผ่า ต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล ทั้งลักษณะการหัก อายุ และความต้องการใช้งานข้อมือ

ข้อห้า ผู้สูงอายุที่กระดูกข้อมือหักจากการล้มไม่รุนแรง ควรตรวจภาวะกระดูกพรุนและรับการรักษาควบคู่ เพื่อป้องกันกระดูกหักซ้ำในอนาคต

―――――――――――――――――――――――

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สอบถามปัญหากระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ Line OA: @doctorkeng โทร 081-530-3666

"เราเชื่อว่า ความเจ็บปวดไม่ควรจำกัดชีวิตคุณ หลายกรณีสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการวินิจฉัยที่ถูกต้อง เพื่อเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละคนอย่างแท้จริง"

―――――――――――――――――――――――

#กระดูกข้อมือหัก #ปวดข้อมือ #หกล้มข้อมือ #DistalRadiusFracture #ผ่าตัดข้อมือ #กระดูกพรุน #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ธนินนิตย์คลินิก #รักษาปวดได้ไม่ผ่าตัด #หมอเก่งเชียงใหม่ #WristFracture #OrthopedicCare #FractureTreatment #BoneHealth #WristInjury

―――――――――――――――――――――――

เอกสารอ้างอิง

[1] Kamal RN, Shapiro LM. American Academy of Orthopaedic Surgeons/American Society for Surgery of the Hand clinical practice guideline summary management of distal radius fractures. J Am Acad Orthop Surg. 2022;30(4):e480-6. doi:10.5435/JAAOS-D-21-00719

[2] Shapiro LM, Kamal RN; Management of Distal Radius Fractures Work Group. Distal radius fracture clinical practice guidelines-updates and clinical implications. J Hand Surg Am. 2021;46(9):807-11. doi:10.1016/j.jhsa.2021.07.014

[3] Nellans KW, Kowalski E, Chung KC. The epidemiology of distal radius fractures. Hand Clin. 2012;28(2):113-25. doi:10.1016/j.hcl.2012.02.001

[4] Ochen Y, Peek J, van der Velde D, Beeres FJP, van Heijl M, Groenwold RHH, et al. Operative vs nonoperative treatment of distal radius fractures in adults: a systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open. 2020;3(4):e203497. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.3497

[5] Costa ML, Achten J, Ooms A, Png ME, Cook JA, Lamb SE, et al. Surgical fixation with K-wires versus casting in adults with fracture of distal radius: DRAFFT2 multicentre randomised clinical trial. BMJ. 2022;376:e068041. doi:10.1136/bmj-2021-068041